จริต 6 : กับการปฏิบัติธรรม ตอน การปฏิบัติธรรมที่เหมาะสมแก่จริต

พระพุทธศาสนาแบ่งประเภทของจริต ได้ 6 อย่าง

พระบรมศาสดาทรงจำแนกจริต คือ กิเลสและคุณธรรมที่ท่องเที่ยวอยู่ในจิตใจของบุคคล ฝ่ายละ 3 รวมเป็น 6 ประการ พอจะขยายคำว่า จริต ได้ดังนี้ คือ

1.ราคจริตคือ ความประพฤติจนเคยชินเป็นนิสัย อันเกิดจากราคะเป็นพื้นฐานใจ
2.โทสจริต คือ ความประพฤติจนเคยชินเป็นนิสัย อันเกิดจากโทสะเป็นพื้นฐานใจ
3.โมหจริต คือ ความประพฤติจนเคยชินเป็นนิสัย อันเกิดจากโมหะเป็นพื้นฐานใจ
4.วิตกจริต คือ ความประพฤติจนเคยชินเป็นนิสัย อันเกิดจากวิตกเป็นพื้นฐานใจ
5.สัทธาจริต คือ ความประพฤติจนเคยชินเป็นนิสัย อันเกิดจากศรัทธาเป็นพื้นฐานใจ
6.พุทธิจริต คือ ความประพฤติจนเคยชินเป็นนิสัย อันเกิดจากปัญญาเป็นพื้นฐานใจ

จริต 1-3 เป็นอกุศลเจตสิต 

จริต 4-6 เป็นอัญญสมานาเจตสิตใกล้ไปทางฝ่ายกุศล 

คนที่มีจริต 1-3 เด่นนำหน้า มักจะค่อนไปทำความชั่ว ส่วนคนที่มีจริต 4-6 ชอบทำความดี

 

มนุษย์แต่ละคน มีจริตไม่เหมือนกัน และแต่ละคนมีจริตหลายอย่างพร้อมกัน เพียงแต่มีจริตหนึ่งที่เป็นตัวนำเด่นกว่าจริตตัวอื่น เหตุที่คนเรามีจริตแตกต่างกันก็เพราะเกิดจาก "กรรมในอดีต" และสัดส่วนองค์ประกอบธาตุทั้ง 4 ภายในร่างกายแต่ละคน เรามาลองศึกษากันว่า ลักษณะใดที่เรียกว่า จริตทั้ง 6